Kopalnia
str. glowna
Kopalnia "Makoszowy"
Wegiel kamienny znany byl na Gornym Slasku juz od dawna, choc pierwotnie nie wydobywano go na wieksza skale. Wobec bogactwa drzewa w lasach nie zachodzila potrzeba szukania namiastki drewna opalowego. Jan Gieraltowski, wlasciciel majatku Ruda, juz w 1540 roku eksploatowal wegiel kamienny. W tej Rudzie tez i pozniej, okolo 1740 roku wydobywano wegiel z gornych pokladow na wieksza skale. Z chwila, kiedy fiskus pruski zamierzal w Gliwicach i Chorzowie zbudowac wielkie piece i huty, zaczeto sie tez interesowac pokladami wegla. Pruski Urzad Gorniczy w Tarnowskich Gorach zlecil okolo 1788 roku jednemu ze swych przysieglych gorniczych, zydowi Izaakowi, odnalezienie nowych pokladow wegla w polowie drogi pomiedzy projektowanymi hutami w Gliwicach i Chorzowie. Zyd Izaak mial szczesliwa reke w tego rodzaju poszukiwaniach. Istotnie w 1788 roku odnalazl potezne poklady wegla miedzy Chorzowem a Lagiewnikami, a w roku 1790 w poblizu kolonii Pawlow, na prawym brzegu potoku Czarnawki, rowniez w nieduzej glebokosci poklady wegla koksujacego. Wydobywanie wegla w tym miejscu rozpoczeto na wiosne 1791 roku.
W 1900 roku, na polu gorniczym pod nazwa "Zero" pod Makoszowami, rozpoczeto budowe 2 nowych szybow, ktore poczatkowo nazwane jako "Szyby Zero", od roku 1910 nosily oficjalna nazwe: "Delbruck-Schachte" Nazwe szybow, wzieto od nazwiska pruskiego podsekretarza ministerstwa spraw wewnetrznych i zastepcy kanclerza Klemensa Delbruck (ur. 1856, zm. 1926), ktory wspieral mysl o stworzeniu poteznego przemyslu na Gornym Slasku lezacym na owczesnym wschodzie Niemiec. Szyb I budowano w roku 1900, zas szyb II w roku 1901. Wydobycie wegla na szybie I rozpoczeto w kwietniu 1906 roku, natomiast szyb II az do pierwszej wojny swiatowej sluzyl jako szyb wentylacyjny kopalni. Szyb I juz w roku 1906 osiagnal glebokosc 407 metrow.
Szyby Delbrucka rozwijaly sie bardzo pomyslnie, tak ze wnet przescignely w wydobyciu macierzysta kopalnie "Guido". Nowa kopalnia szybko sie rozwijala. W 1908 zbudowano centrale elektryczna, ktora w 1912 roku dostarczala energie elektryczna do 10 motorow na dole kopalni oraz 112 motorow na jej powierzchni. Produkcja roczna w tymze 1912 roku wynosila razem z kopalnia "Guido" oraz "Szybami Rheinbabena", ktore wspulnie z kopalnia "Delbruck" byly pod zarzadem Krolewskiej Inspekcji Gornicze III w Bielszowicach, 1.367.705 ton wegla. Zaloge kopalni stanowilo 4.771 gornikow i urzednikow. W tymze roku zarobki calej zalogi wynosily 4.940.000 marek.
Juz w 1910 roku przy kopalni "Delbruck", zbudowano koksownie. Produkcja koksowni w 132 piecach to oprocz koksu - benzol, tera i amoniak. Fabryke benzolu uruchomiono 22. 12. 1912 roku. Koksownia w 1912 roku zatrudniajac 204 osoby, wyprodukowala: 142.690 ton koksu, 10.765 ton tery i 3.221 ton amoniaku.
Przy podziale Gornego Slaska w 1922 roku, kopalnia "Delbruck" pozostala przy Niemcach. Dopiero w 1945 roku wraz z calym Gornym slaskiem dostala sie do Polski, gdzie zmienila nazwe na "Kopalnie Makoszowy"
Przez szereg lat kopalnia "Makoszowy" zapewniala zatrudnienie przewazajacej czesci ludnosci Makoszow i okolicy. Obecnie kopalnia "Makoszowy" nalezy do Kompanii Weglowej SA, i jest ostatnia wydobywajaca wegiel kopalnia w regionie zabrzanskim.
Fragmenty monografi "Makoszowy" - autor Ludwig Musiol
